Case studies

Otwieranie nauki w praktyce

 

Natalia Gruenpeter

Plan S. Przegląd opinii

Ogłoszony na początku września 2018 r. Plan S to inicjatywa 11 narodowych agencji finansujących badania naukowe, w tym Narodowego Centrum Nauki, występujących wspólnie jako cOAlition S. Nadrzędnym celem koalicji jest udostępnianie w sposób otwarty publikacji powstałych w ramach grantów. Plan zakłada, że wymóg otwartości wejdzie w życie już z początkiem 2020 roku. Zawiązanie cOAlition S odbiło się szerokim echem w kręgach naukowców, ekspertów do spraw akademickich i aktywistów działających na rzecz otwartej nauki. Opinie na temat planu są jednak podzielone. Obok wyważonych i wnikliwych analiz pojawiają się głosy entuzjastów, którzy widzą w Planie S szansę na szybsze wprowadzenie otwartego dostępu do wyników badań, oraz krytyków, którzy zwracają uwagę m.in. na ograniczenie wolności naukowców.

Zebraliśmy linki do najważniejszych opinii i komentarzy na temat Planu S.

 

Tomasz Lewandowski

Google Scholar - zaawansowane narzędzia wyszukiwania

W tekście zaprezentowane zostały zaawansowane narzędzia wyszukiwania w Google Scholar. Mogą one okazać się przydatne nie tylko w kontekście odnajdywania szarej literatury. Niniejszy przegląd pozwoli też przyjrzeć się procesowi budowania zapytania przez Google Scholar w oparciu o wprowadzone słowa kluczowe. Zaawansowane narzędzia wyszukiwania Google Scholar są bardzo podobne do zaawansowanych narzędzi głównego Google – również pod tym względem, że często zapominamy o ich istnieniu. Są przy tym dość dobrze dopasowane do specyfiki artykułów naukowych – praktycznie wszystkie rodzaje metadanych są w nich uwzględnione na tyle, by znacząco ułatwić życie każdego użytkownika.

 

Marta Hoffman-Sommer

Otwarte recenzje naukowe – warsztaty OpenAIRE 2020

Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że ujawnianie treści recenzji zawsze wpływa pozytywnie na stylistykę i ton recenzji, mniej jest w nich uwag obraźliwych lub bezzasadnych. A zalety ujawniania tożsamości recenzentów? Tu zdania są bardziej podzielone. Niektórzy zauważają, że podpisana, jawna recenzja, jeżeli posiada wartość merytoryczną, może stanowić istotną pozycję w dorobku naukowym samego recenzenta.

 

Tomasz Lewandowski

Google Scholar a repozytoria i biblioteki cyfrowe w Polsce

Repozytoria i biblioteki cyfrowe mają w zamyśle zwiększać widoczność swoich zasobów. Mimo to treści naukowe zdeponowane w wielu z nich nie są w narzędziach Google właściwie widoczne. Przypadki wypełniania tego zadania na znośnym poziomie są w Polsce pojedyncze, przeważnie wtedy, gdy repozytorium korzysta z oprogramowania DSpace. Jednak nawet tutaj pozostaje wiele do naprawy.

 

Michał Starczewski

Directory of Open Access Journals jako narzędzie analityczne

DOAJ ma w sobie potencjał umożliwiający badanie kondycji współczesnej nauki w skali globalnej, ponieważ w założeniu może objąć wszystkie otwarte czasopisma naukowe na świecie. Warunkiem koniecznym jest jednak przeprowadzenie wstępnych analiz, sprawdzających reprezentatywność informacji dostarczanych przez DOAJ dla całości otwartych zasobów. Bez takiego rozpoznania DOAJ informuje wyłącznie o tym, ilu wydawców zdecydowało się zaprezentować swój periodyk w tym rejestrze, co wnosi bardzo mało do obrazu otwartej nauki.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Additional information